Wprowadzenie – wyzwania w transporcie wewnętrznym
W polskich zakładach produkcyjnych, na przykład w fabrykach branży motoryzacyjnej, elektronicznej czy spożywczej, zarządzający intralogistyką stają przed rosnącą presją na podnoszenie efektywności procesów transportowych. Kluczowe problemy to brak wykwalifikowanych operatorów wózków, zaostrzone normy bezpieczeństwa pracy oraz potrzeba minimalizowania przestojów na liniach produkcyjnych. Automatyzacja transportu wewnętrznego pozwala na standaryzację dostaw materiałowych w regularnych cyklach, znanych jako dostawy typu mleczarz (milk run), co znacząco poprawia płynność produkcji.
Tradycyjne pociągi logistyczne ewoluują w kierunku rozwiązań autonomicznych, opartych na robotach mobilnych produkowanych przez firmę WObit. Te systemy idealnie wpisują się w filozofię ciągłego doskonalenia procesów, redukując marnotrawstwo czasu i zasobów ludzkich w codziennej działalności zakładów przemysłowych.
Czym jest pociąg logistyczny?
Pociąg logistyczny stanowi zespół kilku wózków platformowych, rolkowych lub przystosowanych pod palety, które są połączone i ciągnięte przez jeden ciągnik elektryczny lub spalinowy. Służy on przede wszystkim do przewozu większych ilości ładunków pomiędzy magazynami surowcowymi, liniami montażowymi a centrami wysyłkowymi wewnątrz zakładu produkcyjnego. W praktyce polskich fabryk taki pociąg realizuje zaplanowane trasy, obsługując punkty załadunku i rozładunku w odstępach czasu zaprogramowanych odpowiednio dla procesów.
W wersji klasycznej pociąg wymaga nadzoru operatora, który steruje ciągnikiem i monitoruje trasę. Natomiast w rozwiązaniu autonomicznym lub zautomatyzowanym funkcję tę przejmuje sterownik MOBOT®, użyty w modelu MOBOT® TRANSPORTER T15 EVO II od WObit. Robot ten porusza się samodzielnie dzięki zaawansowanej nawigacji laserowej, wykorzystującej naturalne cechy otoczenia, bez potrzeby instalowania dodatkowych znaczników na podłodze czy ścianach hali. Dodatkowo pomiędzy halami korzysta z nawigacji GNSS RTK, ma również szczelną, solidną konstrukcję o klasie szczelności IP65 i specjalne osłony zapewniające czujnikom niezawodną pracę w trudnych warunkach atmosferycznych na zewnątrz.
Zalety i wady pociągów logistycznych
Główne zalety pociągów logistycznych wynikają z ich zdolności do transportu wielu ładunków jedną jednostką, co pozwala na zastąpienie pracy kilku indywidualnych wózków widłowych. Dzięki temu redukcja pustych przebiegów jest znacząca, a dostawy stają się ustandaryzowane pod względem ilości, czasu i częstotliwości, co poprawia efektywność planowania produkcji. W polskich zakładach takie rozwiązanie poprawia bezpieczeństwo, ograniczając liczbę pojazdów poruszających się po halach i minimalizując ryzyko wypadków.
Wprowadzenie autonomicznego transportu MOBOT® ma pozytywny wpływ na:
- Obniżenie kosztów operacyjnych poprzez zmniejszenie zapotrzebowania na flotę pojazdów i zużycie energii.
- Przejrzystość procesów transportowych, redukująca potencjalne kolizje nawet w zatłoczonych przestrzeniach produkcyjnych.
- Podwyższenie ergonomii pracy poprzez eliminację ręcznego holowania wózków.
- Zwiększenie elastyczności systemu logistycznego w dynamicznych środowiskach produkcyjnych dzięki przewidywalności procesów transportowych, co prowadzi do redukcji niepotrzebnego gromadzenia zapasów przy liniach produkcyjnych (lub zapasów operacyjnych).
Mimo licznych zalet pociągi logistyczne mają swoje ograniczenia, takie jak konieczność wysokiej dyscypliny organizacyjnej wśród pracowników oraz dostosowania układu hal do stałych tras. Długie cykle transportowe mogą prowadzić do niepotrzebnego gromadzenia zapasów, a duża zmienność zleceń ogranicza elastyczność systemu w dynamicznych środowiskach produkcyjnych.
Pociągi logistyczne a przenośniki
Przenośniki taśmowe lub rolkowe są preferowane w sytuacjach, gdy zakład charakteryzuje się wysokimi, stabilnymi wolumenami transportu na powtarzalnych, krótkich trasach pomiędzy kolejnymi etapami produkcji. Jednak ich instalacja wiąże się z trwałym kotwieniem do podłoża, co ogranicza przestrzeń oraz elastyczność ew. optymalizacji procesów transportowych takich jak zmiany w układzie hali lub wprowadzenie nowych linii. Rozbudowa takiego systemu jest kosztowna i czasochłonna, szczególnie w starszych polskich fabrykach wymagających modernizacji.
Pociągi logistyczne, a zwłaszcza ich autonomiczne wersje, zapewniają znacznie większą elastyczność tras, łatwą adaptację do zmian w planów produkcyjnych czy reorganizacji przestrzeni. W wielu polskich zakładach produkcyjnych, na przykład w sektorze FMCG lub metalowym, przenośniki i pociągi logistyczne uzupełniają się wzajemnie – pierwsze obsługują stałe przepływy, a drugie zmienne dostawy między odległymi maszynami biorącymi udział w procesach produkcyjnych, bez konieczności przestawiania maszyn, umożliwiając automatyzację innowacyjnych, krótkich cykli produkcyjnych.
.jpg)
Pociągi logistyczne a wózki widłowe
Przed wdrożeniem pociągów logistycznych typowy scenariusz w polskim magazynie to liczne wózki widłowe krzyżujące swoje trasy, co generuje wysokie ryzyko kolizji i opóźnień w dostawach. Operatorzy muszą radzić sobie z nieregularnymi zleceniami, co uniemożliwia standaryzację i zwiększa zależność od dostępności personelu. Eksperci WObit wspomagają reorganizację i optymalizację procesów transportowych z użyciem narzędzi symulacyjnych.
| Aspekt | Pociągi logistyczne | Wózki widłowe |
|---|---|---|
| Bezpieczeństwo | Wysokie dzięki ograniczeniu liczby pojazdów i lepszej kontroli trasy | Średnie z powodu krzyżujących się ruchów i zmęczenia operatorów |
| Koszty stałe i zmienne | Niższe dzięki mniejszej flocie i automatyzacji | Wyższe na utrzymanie, szkolenia i paliwo |
| Zapotrzebowanie na pracowników | Niskie, szczególnie w wersji autonomicznej | Wysokie, zależne od zmianowości |
| Przepustowość i przewidywalność | Wysoka w cyklach dostaw typu milk run | Niska przy szczytach obciążenia |
| Możliwości automatyzacji | Pełne z robotami mobilnymi | Ograniczona do AGV |
Pociągi logistyczne, szczególnie autonomiczne, doskonale realizują zasady szczupłej (lean) produkcji, umożliwiając redukcję zapasów w toku dzięki kontrolowanym, precyzyjnym dostawom just-in-time, wspomagają transformację w kierunku produkcji Lean.
Autonomiczne pociągi oparte o roboty MOBOT®
Autonomiczny pociąg logistyczny składa się z zespołu wózków transportowych, które są holowane nie przez człowieka, lecz przez samodzielnie poruszającego się robota mobilnego. Taki system operuje bez przerwy, dostosowując trasy do aktualnych potrzeb zakładu i unikając przeszkód dzięki sensorom.
Roboty mobilne MOBOT®, produkowane przez polską firmę WObit, stanowią naturalne rozwinięcie tradycyjnych pociągów logistycznych. Rozwiązują one problemy braku wykwalifikowanych kierowców, umożliwiają pracę przez całą dobę, podnoszą poziom bezpieczeństwa i oferują wysoką elastyczność w programowaniu tras, co jest kluczowe w zmiennych warunkach polskich fabryk.
MOBOT® TRANSPORTER T15 EVO II jako ciągnik
Robot MOBOT® TRANSPORTER T15 EVO II wyróżnia się udźwigiem ciągnionym do 1500 kilogramów oraz prędkością maksymalną do 5 kilometrów na godzinę, co czyni go idealnym do zadań wewnątrz hal oraz pomiędzy budynkami. Jego kompaktowa, wytrzymała konstrukcja z obudową o stopniu ochrony IP65 pozwala na pracę w warunkach zewnętrznych, a nawigacja laserowa LMS wykorzystuje istniejące elementy otoczenia bez potrzeby dodatkowych instalacji. Jest też wyposażony w nawigację GNSS RTK, która wraz z dodatkowymi czujnikami zapewnia jego precyzyjną i niezawodną pracę w środowisku zewnętrznym. MOBOT® TRANSPORTER T15 EVO II wyposażony jest w systemy utrzymania sprawności systemów nawigacji i bezpieczeństwa w warunkach zewnętrznych.
Model ten współpracuje z różnorodnymi wózkami, takimi jak platformy, wózki rolkowe, podpaletowe czy specjalistyczne, tworząc pociąg logistyczny dopasowany do specyfiki danego zakładu. Robot realizuje zarówno proste, cykliczne trasy dostaw typu milk run, jak i skomplikowane scenariusze z wieloma punktami załadunku i rozładunku, w tym transport pomiędzy halami produkcyjnymi.
Kiedy wdrożyć w polskim zakładzie?
- Przy regularnym transporcie komponentów pomiędzy halami produkcyjnymi i/lub magazynami.
- W obliczu ograniczonej dostępności operatorów wózków i rosnącej liczby incydentów związanych z bezpieczeństwem ruchu wewnętrznego.
- Podczas potrzeby redukcji kosztów operacyjnych.
- Potrzeba standaryzacji dostaw na linie produkcyjne w sektorze maszynowym czy tworzyw sztucznych.
- Przy częstych zmianach układu hali, uruchamianiu nowych linii lub wprowadzaniu produktów w przemyśle elektronicznym i AGD.
- W ramach transformacji cyfrowej i wdrożeń Przemysłu 4.0, integrując roboty MOBOT® z systemami nadrzędnymi.
Podsumowanie
Wdrożenie autonomicznych pociągów logistycznych opartych na robotach MOBOT® TRANSPORTER T15 EVO II przynosi polskim zakładom wymierne korzyści: obniżenie miesięcznych kosztów operacyjnych transportu wewnątrzzakładowego o ok. 65% w 60-miesięcznym ujęciu inwestycji, wzrost efektywności dostaw i znaczną poprawę bezpieczeństwa pracy.
Zachęcamy do kontaktu z zespołem WObit – polskim producentem robotów mobilnych z wieloletnim doświadczeniem – w celu przeprowadzenia bezpłatnego audytu intralogistyki, doboru odpowiednich modeli robotów i wózków oraz kompleksowego wdrożenia systemu wraz z serwisem posprzedażowym.
Źródła:
https://ojs.ahe.lodz.pl/index.php/ziwgib/article/view/775/858
